– Babciu, mogę ci wytłumaczyć.
– Słucham.
Cisza. Słyszałam, jak przełyka ślinę. Miała osiemnaście lat i głos dziewczynki, która wie, że zrobiła coś złego.
– Potrzebowałam pieniędzy na kaucję za pokój. W Bydgoszczy. Tata mówił, że znajdzie mi coś przez znajomych, ale nic nie znajdował, a ja znalazłam pokój blisko uczelni, tylko pani chciała kaucję od razu. Dwa tysiące. I nie miałam. A nie chciałam prosić taty, bo wiem, że mają z mamą kredyt i że to by było…
– To mogłaś mi powiedzieć prawdę – przerwałam jej.
– Nie mogłam, babciu. Bo ty byś powiedziała, że nie trzeba kaucji, że poczekamy, że tata załatwi. A ja nie chciałam czekać. Ten pokój był dobry. Blisko tramwaju. Z biurkiem pod oknem.
Siedziałam w salonie, w pustym fotelu klientki, i patrzyłam na swoje ręce – suche, popękane od szamponu i farby. Te ręce liczyły banknoty po sto złotych. Te ręce wkładały je do koperty. Robiły to z miłością, z dumą, z babciną radością, że mogą pomóc.
I te same ręce zostały oszukane.
– Oliwia – powiedziałam. – Czy tata wie, na co wzięłaś te pieniądze?
– Nie. I babciu, proszę, nie mów mu. On się wścieknie.
Więc tak to wygląda, pomyślałam. Wnuczka okłamała babcię. Babcia ma teraz okłamać syna. I wszyscy będziemy udawać, że wszystko jest w porządku.
Nie powiedziałam Jerzemu. Nie dlatego, że Oliwia prosiła. Nie dlatego, że jej wybaczyłam – bo jeszcze nie wybaczyłam. Nie powiedziałam, bo zaczęłam się zastanawiać nad czymś innym. Nad tym, że moja wnuczka nie mogła mi powiedzieć prawdy. Że wolała skonstruować kłamstwo, niż przyznać się, że potrzebuje pieniędzy na kaucję za pokój. Że w naszej rodzinie łatwiej jest prosić o dwa tysiące na coś akceptowalnego, niż o dwa tysiące na coś koniecznego.
Otworzyłam salon następnego dnia o ósmej, jak zawsze. Pani Stasia przyszła na trwałą. Opowiadała o wnuku, który chce być youtuberem, i pytała, czy to normalny zawód. Nakręcałam jej włosy na wałki i myślałam o kopercie w spiżarce, która od czerwca jest pusta.
We wrześniu Oliwia przyjechała do Włocławka na weekend. Przywiozła mi doniczkę z lawendą i ciasto z cukierni na rogu. Usiadła w kuchni na tym samym krześle, na którym siedziała w czerwcu, i powiedziała: “Babciu, przepraszam. Naprawdę przepraszam.”
Postawiłam przed nią herbatę z cytryną i usiadłam naprzeciwko.
– Oliwia – powiedziałam. – Następnym razem powiedz mi prawdę. Nawet jeśli myślisz, że jej nie zniosę. Bo wiesz, co jest gorsze niż martwienie się o wnuczkę? Dowiedzieć się, że wnuczka nie ufa babci na tyle, żeby powiedzieć, o co naprawdę chodzi.
Pokiwała głową. Nie wiem, czy zrozumiała. Ma osiemnaście lat. W tym wieku myśli się, że kłamstwo z dobrą intencją to nie kłamstwo.
Ja mam sześćdziesiąt dwa lata i wiem, że właśnie takie kłamstwa bolą najbardziej.
Koperta w spiżarce znów jest pusta. Ale od października odkładam znowu – po pięćdziesiąt złotych z każdej wypłaty. Nie wiem jeszcze, na co. Może na nowe nożyczki do salonu. Może na coś innego. Tym razem nikt nie będzie musiał mnie o to prosić.
