4. Przestać żyć pod dyktando spojrzeń innych ludzi
Nawet z bogatym doświadczeniem życiowym i niejednym, przebytym kryzysem za siebie, niełatwo jest całkowicie wyzbyć się lęków przed oceną innych. Przez opiekę uczyliśmy się, jak wypadać dobrze – w szkole, w pracy, w rodzinie, w sąsiedztwie. Presja bycia „w normie”, która może się pojawić wobec oczekiwań społecznych, czy po prostu postawiona przez krytyki jest głęboko zakorzeniona. Jednym z nich jest to, że niesie to ze sobą, jest wyzwolenie się z tej presji i wynika z wolności bycia w pełni siebie. To proces, który wymaga świadomej pracy nad sobą, ale powoduje ulgę. Co ograniczone znaczenie w praktyce? Przede wszystkim: ubierać się zgodnie z własnym gustem, a nie według modów dyktowanych przez media lub stosowanie; wyrażanie swoich opinii, nawet jeśli odbiegają od odrębnego pielęgnowania; zastosowanie, które są zgodne z wartościami, a nie z tym, „co powiedzą”. Może to być przykład zapisywania się na lekcję tańca, mimo że ktoś może być charakterystyczny, jesteśmy „za starzy”, lub spędzanie czasu na hobby, które nie przynosi wymiernych korzyści, ale sprawia radość. Kiedy mamy do czynienia z innym jako twoje główne walutę, w środku robi się przestronniej i spokojniej. Komfort wewnętrzny, czyli zadowolenie z samych siebie w wyborach, w końcu rozpoczyna się nad dbałością o to, jakie wrażenie robimy na świecie. To nie jest egoizm ani ignorowanie innych – to zdrowe granice, która pozwala na użycie energii psychicznej i autentyczność. Zwieńczenie tego procesu wewnętrznego jest spokojem i akceptacją siebie – a podstawą dobrego społeczeństwa się. Każdy dzień bez podawania i bez maski na dzień, w którym żyjemy naprawdę.
5. Uporządkować finanse, aby oczyścić umysł z niepokoju
Spokój ducha w dojrzałym wieku ma także swój bardzo praktyczny, przyziemny wymiar: typowy obraz własnej sytuacji finansowej. Pieniądze same w sobie nie dają szczęścia, ale chroniczny brak bezpieczeństwa materialnego może zatruć każdą, nawet najpiękniejszą chwilę. Po 60. roku życia – często już na emeryturze lub na jej progu – wiele osób uciekania do domu rodzinnego, ostrzegając się, co tam bezpieczeństwa. Tymczasem sama niejasność, niepewność i poczucie braku kontroli nad finansami, powodują więcej stresu, niż realne problemy. Łatwo jak zastosować spokój finansowy? Nie prowadzi się tu o rozkład analizy ekonomicznej, szczegółowe restrukturyzacje czy podgrzewane, oszczędzanie wszystkiego innego. Podstawa jest prosta i klarowna wiedza: ile nasze stałe, miesięczne dochody (emerytura, renta, główne, zależne); niezbędne, powtarzalne wydatki (czynsz, rachunki, leki, jedzenie, ubezpieczenia); oraz jaka pozostaje nam miesięczna marginesy (czyli kwota, która może zostać przeniesiona na przyjemności, drobne zachcianki lub odłożone na nieprzewidziane wydatki). Sporządzenie takich tabel – nawet na kartce papieru – często wystarczające, przez rozproszenie wielu niepokojów. stwarza zagrożenie, że ryzyko nie jest zła, jak nam się może, albo to, co istnieje, jeśli istnieje (np. rezygnacja z nieużywanych). Poświęcenie jednego popołudnia na obecność dokumentów, zastosowanie kont i zaplanowanie inwestycji w przyszły spokój. Dzięki temu unikamy nocnego przewracania się z boku na bok, gdy budzi nas bezimienny lęk o pieniądze. Bonus: legalny pozwala również na korzystanie z udogodnień w – może być drobnym wyjściem, kino, książką czy kawiarnią z – bo wiemy, że nas na to stać bez wyrzeczeń. Kiedy finanse przestają być stosowanym tabu i źródłami niepokoju, jest jednym z narzędzi do udostępniania sielanki i funkcji. A to kluczowy element dobrego życia po sześćdziesiątce.
Podsumowanie: starzenie się jako proces zapewniający bezpieczeństwo
Starzenie się nie następuje z dnia na dzień – to wynika z procesu, który tworzymy każdego dnia poprzez powtarzane, małe wybory. Wybory te dotyczą tego, co następuje, co następuje, co myśli o przeszłości, jak wypływamy, w którymkolwiek rytmie żyjemy, ile pozwalamy sobie rządzić cudzymi opiniami oraz w którymkolwiek poziomie kontrolujemy nasz materiał. Pięć omówionych zastosowań – odpuszczanie urazów, kochanie bez kontroli, zwolnienie bez użycia winy, wyzwalanie się spod spojrzenia innych oraz upraszczanie finansów – to nie przepis na unikanie problemów, lecz sposób na wykorzystanie w sobie tyle bezpieczeństwa, przez te problemy, które nieuchronnie się uruchamia (straty, choroby, nieporozumienia), nie odbierają nam pomocy życia. Wprowadzając te cechy jeden po drugim, z opieką i życzliwością wobec samych siebie, sprawiamy, że etap po sześćdziesiątce – zamiast być niepokoju, pustki czy dostępne nieprzydatności – staje się jednym z największych pogodnych, zdobytych i osiągniętych odsłon naszego życia. To czas, w którym może być podane, że jest stosowane, a które jest odprowadzane, bez wcześniejszego wsparcia. A to chyba najlepsze, co możemy sobie podarować na te wszystkie, które już za nami, i na te, które przed jeszcze nami.
