Następnego dnia zadzwoniłam do Wojciecha. Powiedziałam, że kupię Hani pianino i opłacę lekcje. Wojciech się ucieszył. “Mamo, to świetny pomysł, Hanka ma talent, ona ciągle nuci”. O Marcie powiedział tylko: “Ja z nią pogadam, nie martw się”.
Nie wiem, jak ta rozmowa wyglądała. Wiem, że tydzień później Marta napisała mi suchy SMS: “Pianino może stać w pokoju Hani, ale proszę nie kupować niczego bez konsultacji ze mną”. Przełknęłam to. Ważna była Hania.
Kupiłam Yamahę za dwa tysiące czterysta złotych. Dla emerytki po czterdziestu latach w księgowości to nie była drobna kwota. Odłożyłam z trzynastki i z tego, co zostało po opłatach.
Hania, kiedy zobaczyła instrument, pisnęła tak, że sąsiedzi pewnie myśleli, że ktoś się pali. Usiadła, dotknęła klawiszy i powiedziała z absolutną powagą: “Babciu, ja będę grać na koncertach”. Miała wtedy siedem i pół roku.
Zaczęły się wtorki. Co tydzień wsiadałam w autobus na Jachowicza, jechałam do nich na osiedle, zabierałam Hanię i wiozłam ją na lekcje do pani Teresy w centrum. Czekałam na korytarzu pół godziny, słuchając, jak za drzwiami wnuczka najpierw się męczy, a potem – z tygodnia na tydzień – gra coraz pewniej.
Potem wracałyśmy razem, po drodze kupowałam jej bułkę z serem w piekarni i rozmawiałyśmy. Hania opowiadała o szkole, o koleżankach, o chomiku klasowym. Te wtorki stały się najważniejszym dniem mojego tygodnia.
Marta nie komentowała. Kiedy przywoziłam Hanię, otwierała drzwi, mówiła “dziękuję” i zamykała. Bez herbaty, bez “wejdź na chwilę”. Wojciech pracował do późna – jeździł jako przedstawiciel handlowy po całym województwie i rzadko bywał w domu przed ósmą.
Pani Teresa powiedziała mi w marcu, że Hania robi duże postępy. Że ma wyczucie rytmu i dobrą rękę. Że warto pomyśleć o egzaminie do szkoły muzycznej za rok. Popłakałam się w tramwaju wracając do domu – ze szczęścia.
W maju Marta zaczęła odwoływać wtorki. “Hania ma katar”. “Hania ma urodziny koleżanki”. “Hania musi się uczyć do sprawdzianu”. Trzy wtorki pod rząd. Dzwoniłam do Hani, ale Marta odbierała i mówiła, że dziecko nie może teraz rozmawiać. Zadzwoniłam do Wojciecha. “Mamo, nie dramatyzuj, to tylko kilka tygodni”.
A potem – zrzut ekranu od Basi.
Pierwszą rzeczą, którą zrobiłam, było zadzwonienie do Hani. Marta odebrała po piątym sygnale. “Haniu, daj mi babcię” – usłyszałam w tle głos wnuczki. “Hania jest zajęta” – powiedziała Marta i się rozłączyła.
Pojechałam do nich. Nie zadzwoniłam wcześniej, nie uprzedziłam. Kiedy Marta otworzyła drzwi, przez chwilę widziałam zaskoczenie na jej twarzy, a potem tę maskę uprzejmej obojętności, którą nosiła na co dzień.
“Gdzie jest pianino?” – zapytałam prosto.
“Stało w pokoju i zajmowało pół ściany. Hania i tak nie ćwiczyła.”
“Hania nie ćwiczyła, bo ty odwoływałaś lekcje od miesiąca.”
“Krystyno” – powiedziała Marta, i to było pierwsze, co mną wstrząsnęło, bo nigdy wcześniej nie zwracała się do mnie po imieniu – “to jest nasz dom i nasze dziecko. Ja decyduję, co stoi w pokoju mojej córki.”
Hania stała w drzwiach swojego pokoju. Widziałam ślad na ścianie – jaśniejszy prostokąt, gdzie stała Yamaha. Wnuczka patrzyła na mnie i nic nie mówiła. Miała czerwone oczy.
Zadzwoniłam do Wojciecha z klatki schodowej. Powiedziałam mu, co Marta zrobiła. Przez chwilę milczał, a potem usłyszałam zdanie, które bolało bardziej niż wszystko inne: “Mamo, może Marta ma rację. Hania i tak by rzuciła za rok”.
Stałam na tej klatce schodowej – między trzecim a czwartym piętrem, z widokiem na parking i piaskownicę, na której kiedyś bawiłam się z Hanią – i zrozumiałam, że to nie jest historia o pianinie. To jest historia o tym, że Marta systematycznie odcinała mnie od wnuczki, a Wojciech na to pozwalał. Pianino było tylko ostatnią rzeczą, którą mogła mi zabrać.
Minęły trzy tygodnie. Nie dzwonię do nich. Czekam, choć to czekanie mnie wykańcza. Wczoraj dostałam wiadomość od Hani – napisała z tabletu, pewnie po kryjomu: “Babciu, kiedy znowu będziemy jeść bułki po pianinie?”
Nie odpowiedziałam od razu. Siedziałam nad telefonem dwadzieścia minut i szukałam słów, które byłyby prawdziwe, a jednocześnie nie obciążałyby ośmiolatki dorosłymi sprawami. W końcu napisałam: “Niedługo, kochanie. Babcia cię kocha”.
Na OLX pianino zniknęło z oferty po dwóch dniach. Ktoś je kupił. Ktoś obcy gra teraz na instrumencie, przy którym moja wnuczka się uśmiechała.
A ja siedzę w swoim mieszkaniu na Jachowicza i myślę, że dwa tysiące czterysta złotych to niewielka cena za lekcję, której wolałabym nigdy nie dostawać – że miłość do wnuczki nie wystarczy, kiedy ktoś stoi między wami i zamyka drzwi.
