Kiedy podpisywałam akt notarialny, notariusz zapytał, czy jestem pewna swojej decyzji. Uśmiechnęłam się i powiedziałam, że tak. Że to dla córki. Że rodzina.
Dziś, leżąc na wersalce w sześciometrowym pokoju bez okna, z rurą kanalizacyjną biegnącą pod sufitem, zastanawiam się, czy tamten notariusz widział coś, czego ja widzieć nie chciałam.
Trzydzieści osiem lat mieszkałam na Retkini, w bloku z wielkiej płyty przy ulicy, którą znałam lepiej niż własną dłoń. Trzy pokoje, kuchnia z oknem na podwórko, balkon, na którym hodowałam pelargonie.
Po śmierci Staszka – a odszedł siedem lat temu, rak trzustki, trzy miesiące od diagnozy – zostałam tam sama. Prowadziłam mały sklep z galanterią na parterze bloku obok, taki jeszcze z lat dziewięćdziesiątych, coraz mniej klientów, ale jakoś się kręciło.
Teresa, sześćdziesiąt trzy lata, emerytka od dwóch lat, bo sklep w końcu przestał się opłacać. Tak wyglądało moje życie – spokojne, przewidywalne, moje.
Ania zaczęła o tym domu mówić jakieś dwa lata temu. Najpierw niby od niechcenia, przy niedzielnym obiedzie.
– Mamo, widziałaś te nowe osiedla za Pabianicami? Domy z ogródkami, garaże, pięknie.
Potem częściej. Że Kuba, jej mąż, marzy o warsztacie w garażu. Że Oliwia, moja wnuczka, potrzebuje własnego pokoju, bo ma dwanaście lat i nie może spać z bratem w jednym. Że kredyt byłby za wysoki na ich dochody.
A potem padło wprost.
– Mamo, gdybyś sprzedała mieszkanie i dołożyła nam na wkład własny, moglibyśmy kupić ten dom pod Zgierzem. Miałabyś swój pokój na parterze, osobne wejście prawie. Byłabyś z nami, z wnukami. Po co ci te trzy pokoje samej?
Po co mi te trzy pokoje. Dobre pytanie. Pytanie, które wygląda rozsądnie, a jest pułapką, bo odpowiedź na nie zawsze wypada na korzyść tego, kto je zadaje.
Rozmawiałam z siostrą Ireną. Irena powiedziała: nie rób tego. Rozmawiałam z koleżanką Basią z dawnego sklepu. Basia powiedziała: jak chcesz, ale weź prawnika. Nie wzięłam prawnika. Wzięłam za dobrą monetę słowo własnej córki.
Mieszkanie sprzedałam za czterysta osiemdziesiąt tysięcy. Pieniądze przelałam Ani – jako darowiznę na zakup domu. Dom kosztował ponad dziewięćset tysięcy, resztę wzięli na kredyt. Przy podpisywaniu umowy darowizny córka objęła mnie i powiedziała: „Mamo, nie pożałujesz”.
Przez pierwszych kilka tygodni po przeprowadzce rzeczywiście nie żałowałam. Dom pachniał świeżą farbą, Oliwia biegała po ogrodzie, mały Filipek próbował jeść trawę. Mój pokój był jeszcze w remoncie – tymczasowo spałam w salonie na kanapie. „Za tydzień skończymy” – mówił Kuba. Potem za dwa tygodnie. Potem po świętach.
Święta przyszły i minęły. Na Wigilię byłam gościem we własnym – jak mi się wydawało – domu. Ania nakryła dla mnie na rogu stołu, bo „nie zmieścimy się inaczej”, a Kuba przez cały wieczór rozmawiał ze swoją matką przez telefon. Irena zadzwoniła z życzeniami. Spytała cicho: „I jak tam twój pokój?”. Powiedziałam, że dobrze.
Pokój oddali mi w lutym. Kiedy Kuba otworzył drzwi i powiedział: „Proszę, teściowo, pałac gotowy”, zobaczyłam pomieszczenie, które jeszcze miesiąc wcześniej było pralnią. Sześć metrów kwadratowych.
Ściana z białymi kafelkami, których nie zakryła nawet farba – prześwitywały pod cienką warstwą. Rura kanalizacyjna pod sufitem, owinięta jakąś pianką izolacyjną. Małe okienko pod samym sufitem – takie wentylacyjne, nie do otwierania. Wersalka, szafka nocna, lampka. I moja walizka w rogu.
– Ania – powiedziałam, kiedy córka weszła za mną. – To jest ta pralnia.
– Była pralnia, mamo. Teraz jest twój pokój. Kuba się napracował. Bądź wdzięczna.
Bądź wdzięczna. Za przerobioną pralnię. Za sześć metrów. Za rurę, która bulgocze o szóstej rano, kiedy Kuba bierze prysznic.
Nie powiedziałam nic. Zamknęłam drzwi, usiadłam na wersalce i przez dobre pół godziny patrzyłam na ścianę z prześwitującymi kafelkami. Myślałam o moim balkonie na Retkini. O pelargoniach, które zostawiłam sąsiadce, pani Zosi. O kuchni z oknem na podwórko, gdzie robiłam rosół w każdą niedzielę.
